سخن سرايان قزوين از قرن ششم تا پايان قرن نهم

از سخن سرايان قزوين تا قرن ششم آگاهي هاي لازم در دست نيست . اما به ياري اثر با ارزش تاريخ گزيده با نام تني چند از سرايندگان اين سامان از قرن ششم به بعد ، به ويژه در دروان بعد از حمله مغول آشنايي مي يابيم . درخشانترين شاعر اين خطه در قرن هشتم چهره معتبر دنياي شعر ايران عبيد زاكاني است كه با طنز گزنده و طبع روان و زيبايش ، اوضاع اجتماعي و ويژگي هاي مردم زمان خود را در گروههاي مختلف به تصوير كشانيده و بي پروا بر نارسائي ها و پليديها تاخته است .
وجود عبيد در ميان سخن سرايان خطه قزوين اعتباري خاص براي پيشينه ادبي آن ديار به شمار مي رود تا جايي كه به اعتباري مي توان سرزمين قزوين را از خاستگاههاي عمده شيوه طنز اجتماعي در ادب ايران به شمار آورد .
حال با آنچه گفته شد به معرفي تني چند از شاعران اين دورانها مي پردازيم :
ابوعمر ابهري – شيخ احمد غزالي – شيخ جمال الدين گيلي – امام الدين رافعي قزوين – ابوالماجد رايگاني – امير كاخيارجي – جمال الدين رستق القطني - عزالدين كرجي – قاضي عثمان ماكي قزويني – ملك رضي الدين بابا – فخرالدين فتح الله مستوفي – سراج الدين قمري – رفيع الدين ابهري بكراني – افتخارالدين بكري قزويني – عماد الدين افتخاري بكري قزويني – علاي قزويني.

  رجال و مشاهير

تاكنون رجال و مشاهير بزرگ و نام‌آورى در زمينه‌هاى مختلف علمي، هنري، سياسى و ...، از اين سرزمين كهن برخاسته و هر يك توانسته‌اند با خلق آثار و اقدامات ارزشمند، تأثيرى به‌سزا در پيشبرد فرهنگ ملى داشته باشند.